W Siedlcach, podobnie jak w całym regionie, stoi sporo domów budowanych w latach 60., 70. i 80. jako kostki z płaskim albo prawie płaskim stropodachem. Właściciele takich budynków słyszą czasem, że panele „nie nadają się na płaski dach”. To nieprawda, ale płaski dach wymaga innej konstrukcji i innego sprawdzenia niż dach dwuspadowy z dachówką. Opisujemy, na co patrzymy, zanim zaproponujemy montaż.
Stropodach z tamtych lat
Typowy dom-kostka ma strop z płyt albo stropodach wentylowany, na nim warstwę izolacji, często szczątkową, i kilka warstw papy. Przez dekady dach bywał łatany na zakładkę, więc w jednym miejscu ma dwie warstwy, a w innym pięć. Kąt nachylenia wynosi zwykle kilka stopni, tyle żeby woda spływała do rynny albo wpustu.
Z tego wynikają dwa pytania. Czy pokrycie wytrzyma jeszcze 20–25 lat pracy paneli, i czy strop uniesie dodatkowy ciężar. Gdy papa jest spękana, ma pęcherze albo dach przecieka przy roztopach, montaż odkładamy do czasu wymiany pokrycia. Demontaż paneli, żeby położyć nową papę, kosztuje potem kilka tysięcy złotych, i to bez żadnej korzyści dla instalacji.
Balast czy kotwy
Na płaskim dachu panele stawia się na stelażach pod kątem. Stelaż trzeba czymś utrzymać przy wietrze i są na to dwa sposoby.
Konstrukcja balastowa leży na dachu i jest dociążona bloczkami betonowymi. Nie przebija pokrycia, więc nie ma ryzyka przecieku w miejscu mocowania. Jej wadą jest ciężar, bo balast potrafi dołożyć kilkadziesiąt kilogramów na metr kwadratowy. Na starym stropie nie zawsze jest na to zapas.
Konstrukcja kotwiona jest mocowana do stropu przez pokrycie. Waży znacznie mniej, za to każde przebicie trzeba uszczelnić systemowymi kołnierzami, najlepiej przy okazji nowej papy. Spotyka się też układy mieszane: lżejszy balast z kilkoma kotwami w narożnikach dachu, gdzie ssanie wiatru jest największe.
Wybór robimy po oględzinach. Ilość balastu i rozstaw mocowań liczy się według normy obciążenia wiatrem dla miejsca budowy, wysokości budynku i strefy dachu, bo na krawędziach i w narożach siły są większe niż na środku. Przy braku dokumentacji domu oglądamy strop od środka i sprawdzamy, z czego jest zbudowany.
Kąt, rzędy i cień od attyki
Na płaskim dachu sami wybieramy kierunek i kąt. Kąt około 30–35° daje najwięcej energii w ciągu roku, ale wymaga dużych odstępów między rzędami, żeby jeden nie zacieniał drugiego zimą, kiedy słońce stoi nisko. Dlatego na małych dachach często stawiamy panele pod mniejszym kątem, 10–15°, w układzie wschód–zachód. Każdy panel produkuje wtedy trochę mniej, ale na dachu mieści się ich więcej, a stelaż słabiej łapie wiatr.
W domach z attyką albo kominem na środku dachu cień przesuwa się w ciągu dnia. Przy kilku zacienionych panelach dobieramy optymalizatory albo falownik z kilkoma wejściami, żeby jeden zacieniony rząd nie obniżał pracy pozostałych.
Śnieg, odpływ i dostęp do dachu
Płaski dach dłużej trzyma śnieg niż stromy. Przy małym kącie śnieg zsuwa się z paneli wolniej i zostaje między rzędami, więc nie stawiamy stelaży bezpośrednio nad wpustami ani w miejscach, gdzie woda stoi po roztopach. Każda instalacja musi też mieć wolną drogę do wyłazu dachowego, potrzebną przy przeglądach, odśnieżaniu i ewentualnym gaszeniu.
Do instalacji powyżej 6,5 kW potrzebne jest uzgodnienie z rzeczoznawcą przeciwpożarowym i zawiadomienie straży po montażu. Dom-kostka zwykle mieści 5–8 kW, więc ten próg łatwo przekroczyć, a my wtedy załatwiamy uzgodnienie w ramach zlecenia.
Docieplenie dachu przed panelami
Wiele kostek ma w stropodachu kilka centymetrów starej wełny albo żużla, więc zimą przez dach ucieka sporo ciepła. Jeśli planujesz docieplenie od góry, płytami pod nową papą, zrób je przed montażem paneli. Kolejność ma znaczenie także dla konstrukcji kotwionej, bo kotwy muszą przejść przez nową izolację i być do niej dobrane długością. Przy konstrukcji balastowej trzeba z kolei sprawdzić, czy płyty izolacyjne zniosą nacisk bloczków bez trwałego ugięcia. Koszt docieplenia i paneli możesz odliczyć w uldze termomodernizacyjnej, o ile mieszczą się w limicie na podatnika.
Co warto przygotować przed oględzinami
Pomocne są zdjęcia dachu z kilku stron, informacja, kiedy kładziono ostatnią papę, i rachunki za prąd z ostatniego roku. Jeśli zachował się projekt domu albo choćby opis stropu, to oszczędza czas przy obliczeniach. Orientacyjne kwoty za kilowat i to, co podnosi cenę na dachu płaskim, opisujemy w cenniku. Na oględziny dachu w Siedlcach albo w gminach powiatu umówisz się pod numerem +48 720 752 191.
- płaski dach
- dom kostka
- konstrukcja balastowa